Η συνάντηση στο Ελσίνκι βάζει τους Σύριους αντάρτες σε σταυροδρόμι


Al-Quds Al-Arabi – Ιούλ. 09, 2018

Αναμένεται στο Ελσίνκι η δεύτερη συνάντηση του Προέδρου των ΗΠΑ Τραμπ με το Ρώσο ομόλογό του, μετά από αυτήν στο περιθώριο της συνόδου κορυφής των G20 το καλοκαίρι του 2017, που περιγράφηκε ως θετική και από τα δύο μέρη και στην οποία συζητήθηκαν οι διάφορες κρίσεις κυρίως στη Συρία και την Ουκρανία, καθώς και με τους αμοιβαίους κανόνες άμυνας μεταξύ του ΝΑΤΟ και της Ρωσίας ειδικά μετά την αύξηση της μεταξύ των δύο μερών κατά το τελευταίο έτος της θητείας του Μπαράκ Ομπάμα.

Η συνάντηση στο Αμβούργο

Η συνάντηση του Αμβούργου κατέληξε σε υποσχέσεις για τη Συρία συγκεκριμένα, και χωρίς συναίνεση σχετικά με την ουκρανική κρίση. Όμως, τα πράγματα επί τόπου δεν άλλαξαν σημαντικά. Η συμφωνία της γραμμής του ποταμού Ευφράτη στη Συρία παρέμεινε μελάνι στο χαρτί και τα δύο μέρη απέφυγαν την εφαρμογή της. Η Ρωσία προσπάθησε να διασχίσει τον ποταμό πολλές φορές μέσω των δυνάμεων του Άσαντ και των πολιτοφυλακών της που τον υποστηρίζουν, αφενός, και αφετέρου μέσω Ρώσων αναλώσιμων μισθοφόρων της Wagner. Όμως, όλες αυτές οι προσπάθειες απέτυχαν και η αμερικανική πλευρά, η οποία υποσχέθηκε να αποχωρήσει από τη βάση Tanf στα σύνορα Συρίας-Ιορδανίας αύξησε την στρατιωτική της παρουσία εκεί με την ύπαρξη δύο χιλιάδων στρατιωτών και εκατοντάδων τεθωρακισμένων οχημάτων. Κατά συνέπεια, η προηγούμενη συνάντηση δεν είχε κανένα αποτέλεσμα επί του χάρτη.

Σύμφωνα με διπλωματικές διαρροές, η επόμενη συνάντηση θα χωριστεί σε δύο μέρη, το πολιτικό και στρατιωτικό σε σχέση με το μέλλον της συριακής, της ουκρανικής και της ιρανικής κρίσης, ενώ το δεύτερο μέρος θα είναι οικονομικό. Θα αναλύσω σε αυτό το άρθρο τα αποτελέσματα και τα σχέδια που προετοιμάστηκαν για αυτή τη συνάντηση και τις επιπτώσεις τους στο μέλλον της συριακής κρίσης ειδικότερα.

Η αμερικανική υποχώρηση από τις προειδοποιήσεις της για οποιαδήποτε στρατιωτική δράση στο νότιο Σύρο και η εγκατάλειψη των στοιχείων της συριακής αντιπολίτευσης στις επαρχίες Νταράα και Κουνέϊτρα δεν προέκυψαν στιγμιαία, αλλά είναι σίγουρα συνδεδεμένες με την επίσκεψη του Μπόλτον στη Μόσχα και την συνάντησή του με τον Πούτιν τον περασμένο μήνα. Η αμερικανική πλευρά προχώρησε σε αυτό το βήμα ως δέσμευση για πλήρη συμφιλίωση με τη Μόσχα στη Συρία, ενώ παραμένει το πιο σημαντικό σημείο διαφωνίας μεταξύ των δύο πλευρών έγκειται σε δύο σημεία: το πρώτο είναι η αμερικανική παρουσία στο ανατολικό τμήμα της Συρίας όπου κατά την προσωπική μου άποψη οι ποσότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου στην περιοχή αυτή δεν είναι τεράστιες για να απαιτείται η παραμονή των δυνάμεων της Ουάσιγκτον με το υψηλό κόστος της στρατιωτικής και γεωπολιτικής παρουσίας. Το δεύτερο σημείο συνδέεται με την προστασία της εθνικής ασφάλειας του Ισραήλ από κάθε κίνδυνο προερχόμενο από το Ιράν ή των πολιτοφυλακών του. Ως εκ τούτου, οι λύσεις αυτών των δύο σημείων συνδέονται μεταξύ τους. Η Ουάσιγκτον μπορεί να προτείνει την ιδέα της συνολικής απόσυρσης από την ανατολική Συρία ως αντάλλαγμα επαρκών υποσχέσεων της Μόσχας σχετικά με την απόσυρση του Ιράν και του λιβανικού βραχίονά του της Χεζμπολάχ από τη Συρία εντελώς, έστω και σταδιακά. Με αυτόν τον τρόπο, οι δύο πλευρές θα έχουν επιτύχει τους στόχους τους. Σε αυτές τις λύσεις μπορεί να συμβάλλουν οι μυστικές συναντήσεις και η διπλωματική κινητικότητα τις τελευταίες εβδομάδες των περιφερειακών παικτών στη Μέση Ανατολή. Δυτικές διπλωματικές πηγές επιβεβαιώνουν την επικοινωνία μεταξύ Ισραήλ και Άσαντ μέσω της Μόσχας, στην οποία τόνισε την πρόθεσή του να μην διατηρήσει την παρουσία πολιτοφυλακών στο νότιο τμήμα της Συρίας και να εξασφαλίσει την πλήρη ηρεμία στα βόρεια σύνορα του Ισραήλ. Αυτής της συναίνεσης προηγήθηκαν εντατικές συναντήσεις μεταξύ Ισραηλινών και Αράβων αξιωματούχων στην Ιορδανία, κατά τις οποίες το Τελ Αβίβ έκανε σαφές ότι η έξοδος του Ιράν από τη Συρία είναι κοινή απαίτηση και ότι η επιβίωση του Άσαντ είναι προς όφελος όλων. Η ισραηλινή ικανοποίηση αποδείχθηκε επί του εδάφους στις μάχες στην Νταράα και θα  διαφανεί ακόμα περισσότερο στη συνάντηση του Ελσίνκι.

Η τουρκική στάση

Ορισμένοι μπορεί να αναρωτιούνται σχετικά με την τουρκική στάση σχετικά με το τί θα συμβεί στο ανατολικό τμήμα της Συρίας. Η Ρωσία υποσχέθηκε να δώσει στους Κούρδους της Συρίας την δική τους ομόσπονδη περιοχή. Σε αντάλλαγμα, ο Άσαντ θα πάρει σίγουρα τα συρο-τουρκικά σύνορα. Έτσι, η Τουρκία που φοβάται την απειλή των όπλων του ΡΚΚ στην ανατολική Συρία είναι υποχρεωμένη να αποδεχθεί τον Άσαντ και να συνεργαστεί μαζί του για να περιορίσει αυτές τις πολιτοφυλακές και σε ένα μελλοντικό βήμα να τις τελειώσει.

Εδώ αξίζει να σημειωθεί η σχέση μεταξύ αυτών που θα συμφωνηθούν στο Ελσίνκι με τη συμφωνία του αιώνα όσον αφορά στο Ισραήλ. Το Τελ Αβίβ εργάζεται για να κλείσει το νομικό καθεστώς των Υψιπέδων του Γκολάν ως τμήματος του κράτους του Ισραήλ στο πλαίσιο συμφωνίας με τον δικτάτορα του Μουχατζιρίν. Και είναι βέβαιο ότι ο υιός Άσαντ δεν θα αποδειχθεί περισσότερο πατριώτης από τον πατέρα του.

Το ζήτημα που είναι πιθανότερο να προβληθεί στους δυτικούς διπλωματικούς διαδρόμους είναι η ικανότητα της Ρωσίας να απομακρύνει το Ιράν από τη Συρία.

Παρά τη στενή σχέση μεταξύ του καθεστώτος Άσαντ και της Τεχεράνης πριν από τη συριακή επανάσταση, η παρουσία της εκεί δεν ήταν περισσότερο από διπλωματική, ενώ οι μυστικές υπηρεσίες περιορίζονταν σε μικρό αριθμό στρατιωτικών συμβούλων σε δύο μυστικές βάσεις. Με την έναρξη της συριακής επανάστασης η ιρανική παρουσία είχε στόχο μόνο να κρατήσει Άσαντ στην εξουσία παρά να  επεκταθεί στρατιωτικά εντός της ισραηλινής γραμμής ασφαλείας. Επομένως, κάθε πλάνο που θα κρατήσει τον πράκτορά του στο μέγαρο του Μουχατζιρίν είναι αρκετό για την Τεχεράνη ώστε να αποσύρει τα στρατεύματά της, κατ ‘αρχήν εκτός εάν ο οικονομικός πόλεμος της Ουάσιγκτον επεκταθεί οπότε να αναγκαστεί να ξαναμοιράσει την τράπουλα στην περιοχή.

Υπό αυτές τις συνθήκες, το σκοτεινό συριακό σκηνικό βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι που συνδέεται με τις επιλογές εκείνων που υψώνουν ακόμα τη σημαία της πρώιμης συριακής επανάστασης. Ο ένας δρόμος οδηγεί στην αποδοχή του διεθνούς σχεδίου και τη συμμόρφωσή με τις επιταγές των υποστηρικτών τους στον Βορρά και το Νότο και αναπόφευκτα θα τους φέρει κάτω από το ταβάνι της φυλακής ή την υποτιθέμενη στέγη της πατρίδας. Ο άλλος είναι ο δρόμος της ελευθερίας και της απελευθέρωσης από την γλώσσα της διπλωματίας και του πολιτικού ρεαλισμού.

Η επιλογή είναι στα χέρια σας και όχι στο Ελσίνκι, το Αμμάν ή την Άγκυρα.