Από τα χαρακώματα του Αΐν αλ-Άραμπ έως τα τείχη του Προξενείου της Σαουδικής Αραβίας στην Κωνσταντινούπολη … ο Ερντογάν αναστενάζει με ανακούφιση


Al-Quds Al-Arabi – 13/11/2018, φύλλο 9365, σελ. 21

Την ώρα που ηχούν τα τουρκικά τεθωρακισμένα και οι πύραυλοι στα όρια της πόλης Αΐν αλ-Άραμπ (Κομπάνι), η τουκρική κυβέρνηση σπεύδει στα επόμενα βήματα. Η αρχική σταθερότητα της συναλλαγματικής ισοτιμίας της τουρκικής λίρας έδωσε στη τουρκική διοίκηση την δυνατότητα να καθορίσει την κατεύθυνση της. Η Άγκυρα εκμεταλλεύεται επί του παρόντος την διεθνή και περιφερειακή πολυπλοκότητα και τις σημερινές διεθνείς ισορροπίες για να προωθήσει τα συμφέροντά της.  Όμως, η παρούσα ανακούφιση σε μεγάλο αριθμό θεμάτων που σχετίζονται με την τουρκική σκηνή δεν την απαλάσσει από τον κίνδυνο. Εδώ πρέπει να σταματήσουμε στις διεθνείς ισορροπίες και την επίδρασή τους για να κατανοήσουμε το μέλλον της επιρροής της Άγκυρας γενικότερα.

Η αμερινοτουρκική σκηνή

Μετά την οικονομική και πολιτική κρίση που διήρκεσε για εβδομάδες, η απελευθέρωση του πάστορα Μπράνσον πριν λίγες ημέρες ήρθε την κατάλληλη στιγμή για την Τουρκία. Η Ουάσιγκτον υποσχέθηκε ως απάντηση να είναι πιο επιεικής με το θέμα της πόλης Μάνμπιτζ στη βόρεια Συρία, ενώ ο Ερντογάν βλέπει ότι η αμερικανοτουρκική συμφωνία δεν είναι ικανοποιητική. Ο ίδιος  αργότερα ανέφερε ότι τις επόμενες ημέρες θα υπάρξουν τουρκικές κινήσεις ενάντια στην παρουσία των κουρδικών πολιτοφυλακών στα ανατολικά του ποταμού Ευφράτη από το Αΐν αλ-Αράμπ έως το Τελ-Άμπιαντ. Οι υψηλοί αυτοί τόνοι έχουν την αιτία τους και υπάρχουν κάποια χαρτιά που τους υποστηρίζουν.

Κατά την προσωπική μου άποψη, η δολοφονία του συναδέλφου Άραβα δημοσιογράφου Τζαμάλ Χασσόγκτζι στο προξενείο της Σαουδικής Άραβίας από ανώτερους ηγέτες του Βασιλείου έχει άμεσο αντίκτυπο. Όλοι γνωρίζουν ότι ο διάδοχος Μοχάμαντ μπιν Σαλμάν έχει έλθει σε πολύ δύσκολη θέση εξαιτίας αυτού του ζητήματος. Ο Τραμπ προσωπικά βλέπει την επιβίωση του μπιν Σαλμάν εντός της Σαουδικής ηγεσίας αναγκαία για την εκβιαστική άντληση πόρων από την Σαουδική Αραβία. Οι πληροφορίες που προέρχονται από την Άγκυρα επιβεβαιώνουν ότι έχει στην κατοχή της ισχυρά αποδεικτικά στοιχεία για την ανάμειξη του Μοχάμαντ μπιν Σαλμάν στη δολοφονία του Χασσόγκτζι. Μέσα σε αυτήν πραγματικότητα, ο Ερντογάν, έχοντας μια συμφωνία για τον Μπράνσον από την μία πλευρά και την ανάγκη της Άγκυρας από τις ΗΠΑ και τη Σαουδική Αραβία από την άλλη, βρήκε τον καλύτερο τρόπο για να επιβάλει τις απαιτήσεις του στον φάκελο των κουρδικών πολιτοφυλακών στο βόρειο τμήμα της Συρίας. Πηγές με έχουν διαβεβαιώσει ότι η τουρκική ηγεσία έχει δώσει σαφείς οδηγίες στα στρατεύματα της “Ασπίδας του Ευφράτη” να προετοιμαστούν για την έναρξη στρατιωτικής δράσης, κυρίως στις πόλεις Μάνμπιτζ, Αΐν αλ-Άραμπ και Τελ Άμπιαντ. Οι ίδιες πηγές διαβεβαιώνουν την μεταφορά από την Άγκυρα πέντε χιλιάδων στρατιωτών κατά τη διάρκεια των τελευταίων ημερών κοντά στα τουρκικά κατά μήκος της συνοριακής γραμμής από το Ταλ-Άμπιαντ μέχρι τον ποταμό Ευφράτη.

Βλέπουμε εδώ, ότι αυτό που συμβαίνει στην περιοχή της πόλης Αΐν αλ-Άραμπ είναι μόνο η ύψωση της τουρκικής διαπραγματευτικής οροφής και τίποτα παραπάνω, προκειμένου να πιέσει την Ουάσιγκτον να προσφέρει περισσότερες παραχωρήσεις στο αρχείο της πόλης Μάνμπιτζ, ενώ διεξάγονται έντονες αμερικανοτουρκικές συνομιλίες για να ολοκληρωθεί η συμφωνία και να μπουν οι τελευταίες πινελιές.

Η ρωσοτουρκική σκηνή

Οι ρωσοτουρκικές σχέσεις έχουν εξελιχθεί, κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων ετών, γρήγορα και εντυπωσιακά, καθώς η συριακή κρίση διαμόρφωσε έναν ιδανικό κρίκο για την ανάπτυξή τους. είναι ο μεγαλύτερος υποστηρικτής του καθεστώτος Άσαντ στη Συρία και θεωρεί ότι η τεράστια επιρροή της Άγκυρας στην συριακή πολιτική και στρατιωτική αντιπολίτευση είναι σημαντικό να συγκρατηθεί. Η Άγκυρα είδε το βάρος της Μόσχας στη Συρία ως μια κατάλληλη εναλλακτική λύση απέναντι στην Ουάσιγκτον και την υποστήριξή της στις κουρδικές πολιτοφυλακές τις οποίες θεωρεί άμεση απειλή για την εθνική της ασφάλεια. Έτσι, τα κοινά συμφέροντα μεταξύ των δύο πλευρών παρήγαγαν τις διασκέψεις της Αστάνα και του Σότσι πρόσφατα, που είχαν ως αποτέλεσμα η Ρωσία και ο Άσαντ να καταφέρουν να επιβάλουν την επιρροή τους σε ένα μεγάλο μέρος της συριακής επικράτειας αφενός και, αφετέρου επέτρεψαν στην Άγκυρα να τερματίσει το όνειρο των συριακών κουρδικών πολιτιφυλακών να εγκαθιδρύσουν το κράτος τους στο βόρειο τμήμα της χώρας μέσω των επιχειρήσεων “Ασπίδα του Ευφράτη” και “Κλάδος Ελαίας”. Την ώρα, δε, που η τελευταία συμφωνία του Σότσι καθόριζε το μέλλον του τελευταίου προπυργίου της συριακής επανάστασης, η Άγκυρα αύξησε τις απαιτήσεις της. Το τουρκικό υπουργείο εξωτερικών σε πρόσφατες συζητήσεις με τη Μόσχα στράφηκε προς την κατεύθυνση του Τελ Ριφάτ στα βόρεια της πόλης του Χαλεπίου. Η Τουρκία γνωρίζει πολύ καλά ότι η Μόσχα βρίσκεται σε δύσκολη θέση όσον αφορά το μέλλον της ανοικοδόμησης της Συρίας μετά την άρνηση της Ευρώπης και των ΗΠΑ να υποστηρίξουν αυτό το εγχείρημα, κάτι που έγινε σαφές από την αποτυχία της συνόδου της Κωνσταντινούπολης μεταξύ των ηγετών της Ρωσίας, της Τουρκίας, της Γερμανίας και της Γαλλίας.

Ναρκοπέδιο

Ως εκ τούτου, η Τουρκία είναι η μόνη διέξοδος και η πιο σημαντική πηγή βοήθειας στα ρωσική προβλήματα στη Συρία. Σε αυτή τη βάση η Άγκυρα οικοδομεί σήμερα τις απαιτήσεις της προς τη Μόσχα, με κορυφαία το Τελ Ριφάτ και τα περίχωρά του. Η Άγκυρα θα ζητήσει, επίσης, από τη Μόσχα να αυξήσει την πίεση στις κουρδικές πολιτοφυλακές στην ανατολική Συρία για να δοθεί η διαχείριση των περιοχών τους στο καθεστώς Άσαντ. Η πρόσφατη ρήση του Ερντογάν ότι η επιβίωση του Άσαντ πρέπει να αποφασισθεί από τον λαό της Συρίας είναι, κατά τη γνώμη μου, μια σημαντική παραχώρηση.

Η εσωτερική τουρκική σκηνή σε γενικές γραμμές πιέζει τον Ερντογάν όλο και περισσότερο να προχωρήσει στη Συρία και να επιτύχει νίκες που θα δείξουν στο εσωτερικό της Τουρκίας τη δύναμη και τη σοφία της πολιτικής του. Επί του παρόντος η εσωτερική ατμόσφαιρα δεν υπόσχεται πολλά. Η ανακοίνωση του Τουρκικού Εθνικιστικού κόμματος ότι καταγγέλει τη συμμαχία με το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης ήταν ισχυρό πλήγμα για την κυβέρνηση Ερντογάν. Αυτό που τράβηξε την προσοχή μου ήταν ότι ο καθηγητής Αχμέτ Νταβούτογλου δεν παρέστη στην τελετή εγκαινίων του νέου αεροδρομίου της Κωνσταντινούπολης επιβεβαιώνοντας τις πρόσφατες διαρροές ότι θα ιδρύσει νέο κόμμα, κάτι που θα μπορούσε να επηρεάσει δραματικά την επιρροή του ΑΚΡ και του Ερντογάν προσωπικά. Έτσι, τώρα η Άγκυρα βρίσκεται μέσα σε ένα ναρκοπέδιο και στο εξωτερικό και στο εσωτερικό. Οποιοδήποτε λάθος βήμα μπορεί να οδηγήσει σε τρομερές συνέπειες. Παρ’όλα αυτά, δεν μπορώ να παραβλέψω την αποτελεσματικότητα της πολιτικής της Άγκυρας έως σήμερα σε εσωτερικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο, παρ’ όλες τις δυτικές πιέσεις, τις πιέσεις του Κόλπου, ακόμα και αυτές των μυστικών υπηρεσιών. Ο Νοέμβριος θα λειτουργήσει ως κλειδί γι’αυτό που πρόκειται να έρθει και θα καθορίσει πόσο μπορεί να επεκταθεί το πεδίο επιρροής της Άγκυρας στην περιοχή.