Η τελευταία γραμμή ελπίδας


Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Al-Quds Al-Arabi στις 28/11/2017, σελ. 21

Ναι … η συριακή επανάσταση προδόθηκε από όλους τους διεθνείς εταίρους και τους Άραβες αδελφούς. Ναι … κάποιοι προσκολλήθηκαν στο θρησκευτικό τέρας σε βάρος της ελευθερίας και της δημοκρατίας. Ναι … ο συριακός λαός γνώριζε ότι οι γείτονες, Άραβες και Τούρκοι, δεν ήταν άξιοι και δεν είχαν ισχυρή προσωπικότητα. Ναι, ο υποκριτικός δυτικός κόσμος μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο στο όνομα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων των ζώων δεν αισθάνθηκε τα δεινά των ανήμπορων μέσα στη θάλασσα αίματος της Συρίας, πέρα από την οπτική των προσφύγων και της τρομοκρατίας. Και ναι, ο πατέρας Άσαντ έχτισε μια αυτοκρατορία πληροφοριών και μια ισχυρή περιφερειακή και διεθνή διαπλοκή. Αλλά είναι αυτό το τέλος;

Στη γλώσσα των ερευνητών με γνώση της γεωγραφίας, η πραγματικότητα στη συριακή επικράτεια δείχνει ότι ο Άσαντ δεν “μετράει μέρες” πλέον, αλλά επέστρεψε για να εξαπλωθεί ανατολικά και βόρεια. Το ισλαμικό χαλιφάτο με την επωνυμία ISIS στην γλώσσα των ερευνητών των τζιχαντιστικών ομάδων δεν είναι οι στρατιώτες της μάχης του Dabiq*. Έχει τόσο συρρικνωθεί γεωγραφικά και επικοινωνιακά που είναι πιθανό να επιστρέψει στις σπηλιές της ερήμου Ανμπάρ. Από την άλλη πλευρά, η συριακή ένοπλη αντιπολίτευση είναι διαιρεμένη σε τρία μέρη. Το ένα, οι δυνάμεις της λεγόμενης “Ασπίδας του Ευφράτη”, ορκίζεται στη ζωή του Ερντογάν. Το δεύτερο ικανοποιεί τις επιθυμίες της Ιορδανίας και της Αιγύπτου στην ανατολική Ghouta και τον συριακό νότο. Και το τρίτο βάλλεται από την πληθώρα των μυστικών υπηρεσιών που χειρίζονται τα δίκτυα των εσωτερικών διενέξεων στον συριακό βορρά, αλλά με τον ένα ή τον άλλο τρόπο είτε το αγαπάει κάποιος είτε το μισεί, αποτελεί την τελευταία γραμμή ελπίδας.

Σε περιφερειακό επίπεδο, οι στρατηγικές των εμπλεκόμενων χωρών άλλαξαν ραγδαία μετά την άμεση παρέμβαση της Ρωσίας, αλλά o ακρογωνιαίος λίθος ήταν η πτώση του Χαλεπίου. Το κράτος του Κατάρ ήταν πάντα, κατά την προσωπική μου άποψη, η βαλβίδα ασφαλείας της συριακής επανάστασης. Για παράδειγμα, η υποστήριξη από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης ήρθε μέσω του Al-Jazeera, το οποίο περιγράφεται ακόμα και από τους πιο εχθρικούς προς αυτό ως το κανάλι των λαών. Η οικονομική στήριξη  ήταν η μόνη χωρίς απαίτηση πολιτικών ανταλλαγμάτων. Για τους φίλους αυτής της ορφανής επανάστασης, η πτώση του Χαλεπίου αποτέλεσε το πράσινο φως για να επαναπροσδιορίσουν τη στρατηγική τους για τη Συρία. Το Βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας, το οποίο βρέθηκε στη δίνη των μαχών για τον θρόνο του επόμενου βασιλιά, δεν τραβήχτηκε από τη συριακή κρίση αθόρυβα, αλλά άνοιξε τον φάκελο των σχέσεων του με το Κατάρ, ο οποίος έκλεισε το καταρινό καταφύγιο για την συριακή αντιπολίτευση.

 Η Τουρκία, μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του Ιουλίου του 2016, δεν είναι όπως πριν. Η απαίτηση της απομάκρυνσης του Άσαντ από το παλάτι του στη Δαμασκό εξαφανίστηκε από όλες τις ομιλίες του Τούρκου προέδρου και των εκπροσώπων της τουρκικής κυβέρνησης. Το μόνο τουρκικό ενδιαφέρον για τη Συρία είναι την χρησιμοποιήσει ως χαρτί στο διεθνές παιχνίδι. Όσο για την Δύση, περιόρισε την επιρροή της στην μεταπολεμική ανασυγκρότηση, αλλά είμαι βέβαιη ότι η αποδοχή της επιβίωσης του Άσαντ, που επανέλαβαν οι υπουργοί Εξωτερικών της Γαλλίας και της Βρετανίας και στη συνέχεια αρνήθηκαν, είναι γεγονός.

Οι αμερικανικές προτεραιότητες, εξ όσων διέρρευσαν από τη συνάντηση μεταξύ Πούτιν και Τραμπ, συνδέονται με τρία σημεία τα οποία απεικονίζουν πλήρως το σκηνικό. Η πρώτη είναι η εξάλειψη του ISIS ώστε ο Τραμπ να φανεί ως υπέρμαχος της καταπολέμησης της τρομοκρατίας. Οι στρατιωτικές του επιχειρήσεις μέσα σε λιγότερο από ένα έτος, επέτυχαν ό,τι η κυβέρνηση Ομπάμα δεν ήταν σε θέση να επιτύχει εντός δύο ετών και δεν χρειάζεται πέντε ή είκοσι έτη όπως προέβλεψε πρώην αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης. Η δεύτερη προτεραιότητα είναι η ασφάλεια του Ισραήλ απομακρύνοντας την ιρανική παρουσία και την πολιτοφυλακή της Χεζμπολάχ μακριά από τα σύνορα μεταξύ Συρίας και Ισραήλ για περισσότερο από 40 χιλιόμετρα. Με αυτόν τον τρόπο, ο Τραμπ ικανοποιεί το αμερικανο-ισραηλινό λόμπι αρχικά και κρατά για το Ισραήλ ένα παράθυρο ανοιχτό για συνομιλίες με τις χώρες του κόλπου και απευθείας διπλωματικές σχέσεις στη βάση της κοινής εχθρότητας με το Ιράν. Η τρίτη προτεραιότητα είναι η έναρξη μιας πολιτικής διαδικασίας χωρίς ουσία, παρακάμπτοντας τη μεταβατική περίοδο και αποδεχόμενος μόνο τις συνταγματικές τροποποιήσεις και τις προεδρικές εκλογές, στις οποίες ο Άσαντ θα είναι σημαντικός υποψήφιος. Έτσι, η Ουάσιγκτον θα ικανοποιήσει τη Μόσχα από τη μια και το δυτικό κοινό από την άλλη ότι θα διεξαχθεί μια δημοκρατική διαδικασία, ότι οι εκλογές θα παρακολουθούνται από τον ΟΗΕ και ότι ο συριακός λαός θα επιτύχει να επιλέξει ελεύθερα το πρόσωπο που θα αναλάβει την προεδρία.

Ναι, το τοπίο είναι ζοφερό και ναι, η ευκαιρία της συριακής επανάστασης να επιτύχει την επίτευξη των αιτημάτων του λαού έχει απομακρυνθεί, αλλά δεν είναι τόσο μακριά, όπως ήταν την πρώτη μέρα, όταν ο Άσαντ με το στρατό και τις μυστικές υπηρεσίες του ήλεγχαν το 100% της συριακής επικράτειας. Αυτό που είναι διαφορετικό τώρα είναι ότι οι επαναστάτες έχουν ένα απόθεμα μνήμης. Ξέρουν ότι οι Άραβες και οι ξένοι δεν είναι πραγματικοί φίλοι και ότι το θρησκευτικό κίνητρο δεν είναι το μέσο για τη νίκη. Η Αμερική ανέτρεψε τον Σαντάμ Χουσεΐν μέσα σε λίγες ημέρες, ανακοίνωσε νέα κυβέρνηση και αναμόρφωσε τον ιρακινό στρατό. Αλλά οι Ιρακινοί υποχώρησαν και συμμορφώθηκαν με ό, τι τους επεβλήθη; Όχι. Ο λαός του Ιράκ μέχρι σήμερα ξεπερνά τους διεθνείς μυστικούς σχεδιασμούς και παρά το γεγονός ότι οι ριζοσπαστικές ομάδες έχουν ζωγραφιστεί με εξωτερικά χέρια, αυτό δεν αναιρεί το γεγονός ότι είναι μια ιρακινή λαϊκή έκφραση απόρριψης της πραγματικότητας.

Μην περιμένετε ότι ο συριακός λαός θα είναι πιο αδύναμος από τον γείτονά του. Η τρέχουσα διεθνής εξίσωση δεν είναι μια μακροπρόθεσμη στρατηγική, αλλά μάλλον μια συναίνεση που μπορεί να αλλάξει ανά πάσα στιγμή και οι διανοούμενοι στη συριακή επανάσταση πρέπει να αναδιατάξουν τα χαρτιά τους και να προετοιμαστούν για την επόμενη διεθνή στροφή για να επωφεληθούν από αυτήν με τον πληρέστερο δυνατό τρόπο. Η ελπίδα δεν θα διαγραφεί από το συριακό λεξικό.

*Το Dabiq στο Κοράνι συνδέεται με την ήττα του Αντίχριστου και τον ερχομό του Ιησού Χριστού ως λυτρωτή του κόσμου.